Most recent stories ›
AgroInsight RSS feed

Experiments with trees October 24th, 2021 by

Vea la versi√≥n en espa√Īol a continuaci√≥n

Farmers find their peers exceptionally convincing, and good extensionists know this.

My wife, Ana, and I joined a farmer exchange visit this past 22 September. It was a chance for smallholders to see what their peers are doing on their farms. We went with about 20 farmers from around Tiquipaya, a small town in the valley of Cochabamba, Bolivia. Except for two older men and two children, the group was made up only of women, organized by María Omonte (agronomist) and Mariana Alem (biologist), both of Agrecol Andes.

Half an hour after our chartered, Bluebird bus left the town square of Tiquipaya we were climbing up a gravel road in first gear. The farmers stopped chatting among themselves, and began looking out the window, at the arid hillsides and a panoramic view of the city of Cochabamba, on the far end of the valley. The passengers’ sudden interest in the scenery made it clear that even this close to home, this was their first trip to these steep hillsides above the community of Chocaya.

When the bus stopped, we were met by Serafín Vidal, an agronomist, also with Agrecol Andes. Serafín took the group to see an agroforestry site, an orchard belonging to a farmer who Serafín advises. The farmer wasn’t there, but Serafín explained that in this system, 200 apple trees are planted in lines with 200 forest trees, like chacatea (blue sorrel) and aliso (alder), mostly native species. The idea is to mimic the forest, which builds its own soil, with no plowing, no pesticides (not even organic ones), and no fertilizer, not even manure or compost.

‚ÄúDon‚Äôt bury anything‚ÄĚ Seraf√≠n said, ‚Äúnot even leaves. They decompose too quickly if you bury them. Just prune the forest trees and line up their branches in between the apples and the other trees.‚ÄĚ

The farmers were quiet, too quiet. They seemed unconvinced by this radical idea. Finally, one farmer was bold enough to give a counter-example. He said that far away, in the lowlands of La Paz Department, farmers dig a trench and fill it with logs and branches. They bury it and plant coca, a shrub with marketable leaves. Because of the buried logs, the land stays fertile for so long that even the grandchildren of the original farmer will not need to fertilize their soil.

‚ÄúCoca,‚ÄĚ Seraf√≠n murmured, and then he paused. Growing the coca shrub is not like planting apples, but a talented, veteran extensionist like Seraf√≠n often prefers a demonstration to an argument. He dug his hand into the soil between the trees, under the leafy mulch. ‚ÄúThis used to be poor, red soil. But see how the soil between the trees has become so soft that I can dig it up with my hand, and it‚Äôs rich and black, even though it has not been plowed.‚ÄĚ Seraf√≠n spread out a couple of dozen small bags of seed of different plants: maize, beans, vegetables ‚Ķ all crops that you can plant in between the rows of trees, like the plants that grow on the forest floor.

The audience was respectfully silent, and still unconvinced, but Seraf√≠n had another trick up his sleeve. He handed the floor over to a local farmer, Franz D√°valos, who led us uphill to his own agroforestry plot, with alder, and the native qhewi√Īa (Polylepsis spp.), a tree with papery, reddish bark and twisted branches.

The group was mostly bilingual in Spanish and in Quechua, the local language, and had been switching back and forth between both languages.  But now Franz began to speak only in Quechua. The simple act of speaking in the local language can let the audience feel that the speaker is confiding in them, and Franz soon had them laughing as he explained how his neighbors grew flowers, like chrysanthemum, to cut for the urban market. In the dry season they irrigate with sprinklers. The neighbors were baffled that Franz didn’t irrigate during the two driest winter months, June and July. He didn’t want to fool the apple trees into flowering too early. It meant that for a couple of months, his patch looked dry and bare. But now his three-year-old apple trees were blooming and looking healthy, as were his other trees, bushes, aromatic plants, tomatoes and beans.

The visiting farmers were from the floor of the valley, practically in sight of this rocky hillside, but it might as well have been a different country. The flat fields of the valley bottom have flood irrigation and deep soil, but exhausted by centuries of constant cultivation.

One of the visitors explained that she was a vegetable farmer and that ‚Äúwe have already made big changes. I apply chicken manure to my soil and I have to spray something (like a homemade sulfur-lime mix) because the aphids just won‚Äôt leave us alone.‚ÄĚ

In other words, these people from the valley bottom were commercial, family farmers, far into their transition to agroecology, based on natural pesticides and organic fertilizers to restore the degraded soil. And they had to build up the soil quickly, because they were growing vegetables year-round. They couldn’t just give up applying organic fertilizer and wait for years until trees improved the soil.

Franz understood completely. He said that he also sprayed sulfur-lime but then he said ‚Äújust try it. Try agroforestry on a small area, even if you just start with one tree.‚ÄĚ

It was a cheerful group that boarded the bus to go down the mountain. They liked Franz’s suggestion of experimenting on a small scale, even with such a startling new idea as agroforestry.

Paleontologist Richard Fortey says that scientists are usually so reluctant to accept the ideas of younger colleagues that ‚Äúscience advances, one funeral at a time.‚ÄĚ (Fortey was quoting Max Planck). Smallholders are a little more open to new ideas. As farmers continue to contribute to agroecology, they will discuss and experiment. It is not reasonable to expect all of them to accept the same practices, especially when they are working in different places, with different crops and soils.

But a word from an innovative farmer can help to make even radical ideas seem worth testing.

Related Agro-Insight blogs

Apple futures (where we’ve met Ing. Serafín Vidal before)

Farming with trees

Training trees

Related videos

SLM03 Grevillea agroforestry

SLM08 Parkland agroforestry

SLM10 Managed regeneration


Por Jeff Bentley, el 24 de octubre del 2021

Lo que m√°s convence a los agricultores, es otro agricultor, y los buenos extensionistas lo saben.

Con mi esposa, Ana, participamos el pasado 22 de septiembre en una visita de intercambio de agricultores, una oportunidad para que vean lo que hacen sus compa√Īeros en sus terrenos. Fuimos con unos 20 agricultores de los alrededores de Tiquipaya, una peque√Īa ciudad del valle de Cochabamba, Bolivia. Con la excepci√≥n de dos hombres mayores y dos ni√Īos, el grupo estaba formado s√≥lo por mujeres, organizado por Mar√≠a Omonte (agr√≥noma) y Mariana Alem (bi√≥loga), ambas de Agrecol Andes.

Media hora despu√©s de que nuestro viejo bus saliera de la plaza del pueblo de Tiquipaya, est√°bamos subiendo a 10 km la hora por un camino ripiado, pero bien inclinado. Las compa√Īeras dejaron de charlar entre ellas y empezaron a mirar por las ventanas a las √°ridas laderas y una vista panor√°mica de la ciudad de Cochabamba, en el otro extremo del valle. El repentino inter√©s de los pasajeros por el paisaje dejaba claro que, incluso tan cerca de casa, era la primera vez que viajaban a estas inclinadas laderas de Chocaya Alta.

Cuando el micro se detuvo, nos recibió Serafín Vidal, ingeniero agrónomo, también de Agrecol Andes. Serafín llevó al grupo a ver un sitio agroforestal, un huerto que pertenece a un agricultor al que asesora. El agricultor no estaba allí, pero Serafín explicó que en este sistema se plantan 200 manzanos en línea con 200 árboles forestales, como la chacatea y el aliso, con énfasis en especies nativas. La idea es imitar al bosque, que construye su propio suelo, sin arar, sin fumigar (ni siquiera con plaguicidas orgánicos) y sin estiércol.

“No entierren nada”, dice Seraf√≠n, “ni siquiera las hojas. Se descomponen demasiado r√°pido si las entierran. S√≥lo poden los √°rboles del bosque y alineen sus ramas entre los manzanos y los otros √°rboles”.

La gente estaba callada, demasiado callada. Parecían no estar convencidos de esta idea radical. Finalmente, un agricultor se atrevió a dar un contraejemplo. Dijo que muy lejos, en Los Yungas de La Paz, los cocaleros cavan una zanja y la llenan con troncos y ramas. Lo entierran y plantan coca, un arbusto comercial. Gracias a los troncos enterrados, la tierra se mantiene fértil durante tanto tiempo que incluso los nietos del agricultor original no necesitarán fertilizar su suelo.

“Coca”, murmur√≥ Seraf√≠n, y paus√≥. Cultivar arbustos de coca no es como plantar manzanos, pero un veterano y talentoso extensionista como Seraf√≠n suele preferir una demostraci√≥n a una discusi√≥n. Meti√≥ la mano en la tierra entre los √°rboles, bajo el grueso mulch, el mantillo, el sach‚Äôa wanu. “Antes, esto era un suelo pobre y rojo. Pero miren c√≥mo el suelo entre los √°rboles se ha vuelto tan blando que puedo cavarlo con la mano, y es rico y negro, aunque no haya sido arado”. Seraf√≠n extendi√≥ unas 20 bolsitas de semillas de diferentes plantas: ma√≠z, frijol, hortalizas … todos los cultivos que se pueden sembrar entre las hileras de los √°rboles, tal como las plantas que crecen en el piso del bosque.

El p√ļblico guardaba un respetuoso silencio, y todav√≠a no estaba convencido, pero Seraf√≠n ten√≠a otro as en la manga. Cedi√≥ la palabra a un agricultor de la zona, Franz D√°valos, que nos condujo cuesta arriba hasta su propio sistema agroforestal, con alisos y la nativa qhewi√Īa (Polylepsis spp.), un √°rbol de corteza rojiza, como papel, con ramas retorcidas.

La mayor√≠a del grupo era biling√ľe en espa√Īol y en quechua, el idioma local, y hab√≠a alternado entre ambas lenguas.¬† Pero ahora Franz empez√≥ a hablar s√≥lo en quechua. El simple hecho de hablar en el idioma local puede dar confianza al p√ļblico, y r√°pidamente Franz los hac√≠a re√≠r mientras explicaba c√≥mo sus vecinos cultivaban flores, como el crisantemo, para vender como flor cortada al mercado urbano. En la √©poca seca riegan por aspersi√≥n. Los vecinos se preguntaban porque Franz no regaba durante los dos meses m√°s secos del invierno, junio y julio. Es que √©l no quer√≠a que los manzanos florezcan demasiado temprano. Por eso, durante un par de meses, su parcela parec√≠a seca y desnuda. Pero ahora sus manzanos de tres a√Īos florec√≠an y estaban obviamente sanos, al igual que sus otros √°rboles, arbustos, y otras plantas como arom√°ticas, tomates y frijoles.

Las agricultoras visitantes eran del fondo del valle, prácticamente a la vista de esta ladera rocosa, pero bien podría haber sido otro país. Las chacras planas del fondo del valle tienen riego por inundación y un suelo profundo, pero agotado por siglos de cultivo constante.

Una de las visitantes explic√≥ que ella era agricultora de hortalizas y que “ya hemos hecho muchos cambios. Aplico gallinaza a mi suelo y tengo que fumigar algo (como sulfoc√°lcico) porque los pulgones no nos dejan en paz”.

En otras palabras, estas personas del piso del valle eran agricultores comerciales y familiares, que estaban en plena transici√≥n hacia la agroecolog√≠a, basada en plaguicidas naturales y fertilizantes org√°nicos, para restaurar el suelo degradado. Y ten√≠an que recuperar el suelo r√°pidamente, porque cultivaban verduras todo el a√Īo. No pod√≠an dejar de aplicar abono org√°nico y esperar a√Īos hasta que los √°rboles mejoraran el suelo.

Franz lo entend√≠a perfectamente. Dijo que √©l tambi√©n fumigaba sulfoc√°lcico, pero luego dijo “pru√©benlo. Prueben la agroforester√≠a en una peque√Īa superficie, aun si empiezan con un solo √°rbol”.

Fue un grupo alegre el que subi√≥ al micro para bajar del cerro. Les gust√≥ la sugerencia de Franz de experimentar a peque√Īa escala, incluso con una idea tan nueva y sorprendente como la agroforester√≠a.

El paleont√≥logo Richard Fortey dice que los cient√≠ficos suelen ser tan reacios a aceptar las ideas de los colegas m√°s j√≥venes que “la ciencia avanza, un funeral a la vez”. (Fortey citaba a Max Planck). En cambio, los agricultores familiares est√°n un poco m√°s abiertos a las nuevas ideas. A medida que los agricultores sigan contribuyendo a la agroecolog√≠a y la agroforester√≠a, discutir√°n y experimentar√°n. No es razonable esperar que todos ellos acepten las mismas pr√°cticas, sobre todo cuando trabajan en lugares diferentes, con cultivos y suelos distintos.

Pero una palabra de un agricultor innovador puede ayudar a que incluso las ideas radicales parezcan dignas de ser probadas.

Blogs previos de Agro-Insight blogs

Manzanos del futuro (donde ya conocimos al Ing. Serafín Vidal)

La agricultura con √°rboles

Training trees

Videos sobre la agroforestería

SLM 03 Agroforestería con grevillea

SLM08 Agroforestería del bosque ralo

SLM10 Regeneración manejada

Organic Sri Lanka October 17th, 2021 by

Nederlandse versie hieronder

We are all familiar with organic milk, organic fruit and vegetables, or organic chocolate, but when one reads ‚ÄúOrganic Sri Lanka‚ÄĚ, one may have difficulty grasping what this really is about. For sure, it cannot mean that the entire country is organic. Or does it?

Indeed. As of April 2021, triggered by a wave of kidney diseases among its rice farmers, the Sri Lankan government took a brave decision to ban all imports of chemical fertilisers, pesticides and herbicides, and to to transition to organic and ecological farming.

Sri Lanka is an island country in South Asia. Political unrest and ethnic divides between Tamil and Sinhalese ethnicities led to a 30-year civil war, which ended only in 2009. Blessed with gorgeous scenery and plenty of arable and fertile land, Sri Lanka has been able to develop a stable economy, mainly based on tourism, textiles, rice and tea, of which it is the second-largest exporter in the world.

However, for decades, Sri Lankan agricultural policies had supported high-input agriculture, providing free irrigation and subsidised chemical fertilizer, thereby slowly undermining the country’s rich natural resource base: the people, land and water on which farming depends. The damage had been largely unnoticed until more recently.

In 1995, when I was teaching tropical agriculture at the University of Ghent, I was fortunate to have a chance to live and work for a couple of months in this beautiful country, to backstop a project funded by the European Union. The project focused on weed management, and I was asked to use numerical vegetation ecology as a research method to assess weed populations in farmers’ fields in relation to environmental factors and farmers’ practices.

Each week I travelled to a different part of the country and spent days in the rural areas, interviewing farmers and visiting their fields. It was an intense period, often with little sleep as accommodation was basic or even missing, but at the same time it re-enforced my passion to be in the field, working with smallholder farmers.

After returning back home in Belgium and analysing the data, I came to a staggering conclusion, which I wrote down in one of my first papers, presented at an international conference. The grassy weed Echinochloa crus-galli was highly prevalent in the Mahaweli Development Programme, the largest irrigation scheme in the country where rice was grown with a high input of herbicides and fertilizer. As with the other grass E. colonum, it seemed resistant towards the herbicides used. The many years of spraying propanil had led to resistance for two of the world’s most troublesome weeds. Propanil is a contact herbicide, it kills weeds upon contact with little damage to the crop. It is sold under many different brand names, and has been widely used across the globe over the past 60 years.

While in the early days Monsanto tried to file a patent for propanil, the herbicide continues to be widely used across the world, produced and marketed by Bayer (which bought Monsanto in 2016). Propanil is also made by Dow AgroSciences, various Chinese agrochemical companies, as well as the Indian Bharat Group and United Phosphorus. Environmental and human health hazards caused by agrochemicals take time to manifest themselves, and the cocktails of chemicals applied to farmers’ fields further complicate measuring the poison’s effects. On top of that, once applied, pesticides (including herbicides) are broken down into smaller units, called metabolites, which are often unknown to science and therefore easily escape the tests. Yet, metabolites are often more toxic and more persistent than the parent compound. These complications partly explain why multinational companies can continue their devastating business.

According to a report by the NGO Pesticide Action Network, propanil, along with various other pesticides, can be measured in various amounts in the rain in Asia, North America, Europe, and Latin America. ‚ÄúPesticides travel thousands of kilometres through the air; they are carried through rivers and seas to distant locations; they are having a devastating effect on biodiversity including beneficial insects; they are undermining the sustainability of food production systems; they kill an unknown number of farmers, workers, children and animals every year; they alter gene pools; and they are costing society billions of dollars in adverse impacts (Pesticide Action Network 2015).‚ÄĚ

Chemical fertilizers and pesticides contain heavy metals, such as cadmium, arsenic, chromium, cobalt, lead and nickel, which are known to be toxic and endocrine disruptors. These heavy metals are not listed on the labels as they are considered minor contaminants. Yet, heavy metals accumulate in the soil with repeated applications of agrochemicals.

For years civil society and journalists in Sri Lanka have signalled the devastating effects of agrochemicals; a revealing article in the Colombo Telegraph shows that already in 1998, the Sri Lanka Farmer Forum comprising of over 320 delegates, warned that the current trends in agricultural research were creating a ‚Äúcomplete dependence of high-input crops that robbed us of crop independence‚ÄĚ.

No one really listened. At least not until the hard evidence of human health hazards and the damage caused to soil and water could no longer be denied.

Organic and ecological farming is knowledge intensive. It is sobering to see how the traditional knowledge farmers in Sri Lanka have developed over thousands of years has been eroded by several decades of chemical agriculture.

Yet the agrochemical industry is not planning to let go of it easily. In less than 6 months after the President declared the country to go 100% organic, lobby groups of the industry have led a media campaign to create the impression that Sri Lanka’s food crisis is the result of the nation’s shift towards organic farming. Fortunately, the President has so far stood firm against the panic being created in the name of growing food insecurity.

To retrain farmers on the management of lands without toxins and heavy energy and to rebuild soil fertility, farmers in Sri Lanka can learn from their fellow farmers in other countries. At the same time, also the agricultural extension and education systems need to drastically change. That is why our non-profit organisation, Access Agriculture, decided to support the government of Sri Lanka by partnering with the Lankan Organic Agriculture Movement (LOAM) and translating many of its farmer-to-farmer training videos into the local languages. Such learning tools will prove to be a great support to the current and future generations of farmers, extension staff and scientists who will need to do research in a more collaborative way with farmers.

More info

Devinder Sharma. 2021. Sri Lanka goes organic. The Tribune. https://www.tribuneindia.com/news/comment/sri-lanka-goes-organic-318938

Ranil Senanayake. 2015. Restoring sustainability to Sri Lankan agriculture. Colombo Telegraph. https://www.colombotelegraph.com/index.php/restoring-sustainability-to-sri-lankan-agriculture/

Vineet Kumar. 2021. Sri Lanka’s inorganic transition to organic farming. DownToEarth. https://www.downtoearth.org.in/news/agriculture/sri-lanka-s-inorganic-transition-to-organic-farming-79532

Related Agro-Insight blogs

Principles matter

Silent Spring, better living through biology

Roundup: ready to move on?

Inspiring platforms

Access Agriculture: hosts over 220 training videos in over 90 languages on a diversity of crops and livestock, sustainable soil and water management, basic food processing, etc. Each video describes underlying principles, as such encouraging people to experiment with new ideas.

EcoAgtube: a social media video platform where anyone from across the globe can upload their own videos related to natural farming and circular economy.


Biologisch Sri Lanka

We zijn allemaal vertrouwd met biologische melk, biologische groenten en fruit, of biologische chocolade, maar wanneer men “Biologisch Sri Lanka” leest, kan het moeilijk te vatten zijn wat dit nu eigenlijk inhoudt. Het kan toch niet betekenen dat het hele land biologisch is. Of toch?

Inderdaad. Vanaf april 2021 heeft de Sri Lankaanse regering, naar aanleiding van een golf van nierziekten onder haar rijstboeren, een moedig besluit genomen om alle invoer van kunstmest, pesticiden en herbiciden te verbieden, en over te schakelen op biologische landbouw.

Sri Lanka is een eilandstaat in Zuid-Azi√ę. Politieke onrust en etnische verdeeldheid tussen de Tamil en Singalese bevolking leidden tot een 30 jaar durende burgeroorlog, die pas in 2009 eindigde. Gezegend met prachtige landschappen en veel vruchtbare landbouwgrond, is Sri Lanka erin geslaagd een stabiele economie te ontwikkelen, voornamelijk gebaseerd op toerisme, textiel, rijst en thee, waarvan het de op een na grootste exporteur ter wereld is.

Decennialang heeft het Sri Lankaanse landbouwbeleid echter een industrieel landbouwmodel ondersteund, met gratis irrigatie en gesubsidieerde kunstmest, waardoor de cruciale hulpbronnen van het land – de boeren, het land en het water waarvan de landbouw afhankelijk is – langzaam werden ondermijnd. De schade is lang grotendeels onopgemerkt gebleven.

In 1995, toen ik tropische landbouw doceerde aan de Universiteit van Gent, had ik het geluk een paar maanden in dit prachtige land te mogen wonen en werken, ter ondersteuning van een door de Europese Unie gefinancierd project. Het project was gericht op onkruidbeheer, en ik werd gevraagd om numerieke vegetatie-ecologie te gebruiken als onderzoeksmethode om onkruidpopulaties in de velden van boeren te beoordelen in relatie tot milieufactoren en de praktijken van boeren.

Elke week reisde ik naar een ander deel van het land en bracht dagen door op het platteland, waar ik boeren interviewde en hun akkers bezocht. Het was een intense periode, vaak met weinig slaap omdat goede accommodatie er dikwijls ontbrak, maar tegelijkertijd versterkte het mijn passie om in het veld te werken met kleine boeren.

Na mijn terugkeer in Belgi√ę en de analyse van de gegevens, kwam ik tot een verbijsterende conclusie, die ik opschreef in een van mijn eerste papers, gepresenteerd op een internationale conferentie. De vele jaren van sproeien met propanil hadden geleid tot resistentie voor twee van ‘s werelds meest lastige onkruiden. Propanil is een contactherbicide, verkocht onder diverse merknamen, en is de afgelopen 60 jaar over de hele wereld op grote schaal gebruikt.

De gevaren van agrochemische stoffen voor het milieu en de volksgezondheid manifesteren zich pas na enige tijd, en de cocktails van chemische stoffen die op de akkers van de boeren worden aangebracht, maken het nog moeilijker om de effecten van het gif te meten. Daar komt nog bij dat bestrijdingsmiddelen (met inbegrip van herbiciden) na toepassing worden afgebroken tot kleinere eenheden, metabolieten genaamd, die vaak onbekend zijn voor de wetenschap en daarom gemakkelijk aan de tests ontsnappen. Toch zijn metabolieten vaak giftiger en persistenter dan de oorspronkelijke stof. Deze complicaties verklaren ten dele waarom multinationale ondernemingen hun verwoestende handel kunnen voortzetten.

Volgens een rapport van de NGO Pesticide Action Network kan propanil, samen met diverse andere pesticiden, in verschillende hoeveelheden worden gemeten in de regen in Azi√ę, Noord-Amerika, Europa en Latijns-Amerika. “Pesticiden leggen duizenden kilometers af door de lucht; ze worden via rivieren en zee√ęn naar verre locaties vervoerd; ze hebben een verwoestend effect op de biodiversiteit, waaronder nuttige insecten; ze ondermijnen de duurzaamheid van voedselproductiesystemen; ze doden elk jaar een onbekend aantal boeren, arbeiders, kinderen en dieren; ze veranderen genenpools; en ze kosten de samenleving miljarden dollars aan nadelige gevolgen (Pesticide Action Network 2015).”

Chemische meststoffen en pesticiden bevatten zware metalen, zoals cadmium, arseen, chroom, kobalt, lood en nikkel, waarvan bekend is dat ze giftig zijn en de hormoonhuishouding verstoren. Deze zware metalen worden niet op de etiketten vermeld omdat ze als minder belangrijke verontreinigende stoffen worden beschouwd. Toch hopen de zware metalen zich op in de bodem bij herhaalde toepassing van landbouwchemicali√ęn.

Jarenlang hebben maatschappelijke organisaties en journalisten in Sri Lanka gewezen op de verwoestende effecten van landbouwchemicali√ęn. Niemand luisterde echt. Tenminste niet totdat het harde bewijs van de gevaren voor de menselijke gezondheid en de schade aan bodem en water niet langer kon worden ontkend.

Biologische en ecologische landbouw is kennisintensief. Het is ontnuchterend om te zien hoe de traditionele kennis die de boeren in Sri Lanka in de loop van duizenden jaren hebben ontwikkeld, is uitgehold door een paar decennia van chemische landbouw.

Toch is de agrochemische industrie niet van plan dit gemakkelijk los te laten. In minder dan 6 maanden nadat de president verklaarde dat het land voor 100% biologisch zou gaan, hebben lobbygroepen van de industrie een mediacampagne gevoerd om de indruk te wekken dat de voedselcrisis in Sri Lanka het gevolg is van de transitie van het land naar biologische landbouw. Gelukkig heeft de president tot dusverre voet bij stuk gehouden tegen de paniek die wordt gezaaid in naam van de groeiende voedselonzekerheid.

Om boeren om te scholen in het beheer van land zonder gifstoffen en zware energie en om de bodemvruchtbaarheid te herstellen, kunnen de boeren in Sri Lanka leren van hun collega-boeren in andere landen. Tegelijkertijd moeten ook de systemen voor landbouwvoorlichting en -onderwijs drastisch veranderen. Daarom heeft onze vzw, Access Agriculture, besloten de regering van Sri Lanka te steunen door een partnerschap aan te gaan met de Sri Lankan Organic Agriculture Movement (LOAM) en veel van haar boeren trainingsvideo’s in de plaatselijke talen te vertalen. Dergelijke leermiddelen zullen een grote steun blijken te zijn voor de huidige en toekomstige generaties boeren, voorlichtingsmedewerkers en wetenschappers die op een meer co√∂peratieve manier met boeren onderzoek moeten doen.

A market to nurture local food culture October 3rd, 2021 by

Nederlandse versie hieronder

Last week, I wrote about what can happen when local authorities support local food producers. La Tablée was a one-off event to inform and build a relationship with urban consumers, but there can also be more formal ways of supporting local producers.

Every city in Europe and many other places has its fresh market, with food being brought in by traders and occasionally some farmers. The food being sold can come from anywhere. Not so, in Rennes. This historic capital of Brittany in France has taken a bold decision to promote local food as much as possible.

On Saturday mornings, people flood to the Marché des Lices, happily strolling in, on the many narrow cobblestone streets, like bees drawn to a field of flowers. My wife Marcella and I immediately realize that this is not like any other fresh market.

The diversity of produce is striking. We see market stalls with plenty of leafy vegetables and fresh herbs; others sell homemade pear and apple juice, along with cider, a traditional fermented apple beverage that is currently enjoying an amazing revival. For decades, cider had lost popularity because it could not compete against the strong marketing campaigns of the wine and beer industry. Now, this tart, fruity drink is served in every bar and restaurant. Here, in the Rennes market, a bubbly cider that will pop the cork out of the bottle is presented with a certain prestige, as if it were champagne.

There is a great atmosphere and many people have a quick chat with the person selling the produce, whether it is cheese, a diversity of fish and other seafood, freshly chopped meat, mushrooms and other fungi, walnuts, fruit or vegetables.

One stand catches my eye. I take a closer look at one of the breads on display and ask the man what it is made of. ‚ÄúBuckwheat,‚ÄĚ he says, ‚Äúthis is grown locally and contains no gluten in case you are allergic. You can keep the bread for days without it going stale.‚ÄĚ We buy a chunk of this dark bread, which he wraps in paper. Despite the word “wheat” in its name, buckwheat is not a cereal but it is a seed. Buckwheat is related to rhubarb, and it is rich in fibre and proteins.

Buckwheat grows on light, well-drained soils, and has also been a traditional crop where we live in Limburg, in northeast Belgium, but I had never seen bread made from it. On special occasions and in a few restaurants one can eat buckwheat pancakes in Belgium, but in this part of France, it is on every single menu, presented as a local specialty. During the week that we spent in Rennes we discover various restaurants that sell uniquely buckwheat pancakes, often served with a jar of cider.

Before we leave the market, we pass through a narrow street lined on both sides with food trucks. All of them serve buckwheat pancakes. There is the option to add a sausage, with mustard or another sauce, rolled up and eaten like a hot dog. It strikes us that the least flashy food truck has the longest cue. It is the only one that serves galettes made from organic buckwheat!

Later on, I learn that during the Covid crisis local producers were being pushed out from the market by middlemen and that the Rennes city council committed to changes after Olivier Marie, a respected Breton culinary journalist, made a case to boost the presence of local farmers and artisans and curb unethical merchants!

Because farmers can sell so much of their produce at this weekly market, it seems to give them enough added income to stay in farming.

Local authorities can stimulate local food production and local food processing by creating a favourable market environment. Overly rigid food regulations, as we have in Belgium, do not leave any space for such initiatives that allow local food culture to flourish. It is time we take a better look across our borders and learn from inspiring examples across the globe.

Related Agro-Insight blogs

La Tablée

The baker farmers

Better food for better farming

Marketing something nice

Damaging the soil and our health with chemical reductionism

The juice mobile

Formerly known as food

Forgotten vegetables

Not sold in stores

An exit strategy


Een markt om de lokale voedselcultuur te stimuleren

Vorige week schreef ik over wat er kan gebeuren als lokale overheden lokale voedselproducenten ondersteunen. La Tablée was een eenmalig evenement om de stedelijke consument te informeren en een relatie tussen hem en de boeren uit de streek op te bouwen, maar er kunnen ook formelere manieren zijn om lokale producenten te ondersteunen.

Elke stad in Europa heeft hun vers-markt, waar voedsel wordt aangevoerd door handelaars en af en toe enkele boeren. Het verkochte voedsel kan overal vandaan komen. Niet zo in Rennes. Deze historische hoofdstad van Bretagne in Frankrijk heeft een moedig besluit genomen om lokale levensmiddelen zoveel mogelijk te promoten.

Op zaterdagochtend stromen de mensen naar de Marché des Lices, blij slenterend door de vele smalle geplaveide straatjes, als bijen aangetrokken door een veld vol bloemen. Mijn vrouw Marcella en ik beseffen onmiddellijk dat dit geen gewone vers-markt is.

De verscheidenheid aan producten is opvallend. We zien marktkraampjes met veel bladgroenten en verse kruiden; anderen verkopen zelfgemaakt peren- en appelsap, samen met cider, een traditionele gefermenteerde appeldrank die momenteel een verbazingwekkende revival beleeft. Decennialang had cider aan populariteit ingeboet omdat het niet kon opboksen tegen de sterke marketingcampagnes van de wijn- en bierindustrie. Nu wordt deze zure, fruitige drank in elke bar en elk restaurant geserveerd. Hier, op de markt van Rennes, wordt een bruisende cider die de kurk uit de fles laat springen, gepresenteerd met een zeker prestige, als ware het champagne.

Er heerst een gezellige sfeer en veel mensen maken snel een praatje met degene die de producten verkoopt, of het nu gaat om kaas, diverse soorten vis en andere zeevruchten, vers gehakt vlees, paddenstoelen en andere zwammen, walnoten, fruit of groenten.

E√©n kraam valt me op. Ik bekijk een van de uitgestalde broden van dichtbij en vraag de man waar het van gemaakt is. “Boekweit”, zegt hij, “dit wordt lokaal verbouwd en bevat geen gluten voor het geval je allergisch bent. Je kunt het brood dagenlang bewaren zonder dat het oudbakken wordt.” We kopen een brok van dit donkere brood, dat hij in papier wikkelt. Boekweit is geen graansoort maar een zaad. Boekweit is verwant aan rabarber, en het is rijk aan vezels en eiwitten.

Boekweit groeit op lichte, goed gedraineerde grond, en is ook een traditioneel gewas waar wij wonen in Limburg, in het noordoosten van Belgi√ę, maar ik had er nog nooit brood van zien maken. In Belgi√ę kan men bij speciale gelegenheden en in enkele restaurants boekweitpannenkoeken eten, maar in dit deel van Frankrijk staat het op elke menukaart, gepresenteerd als een plaatselijke specialiteit. Tijdens de week die we in Rennes doorbrachten, ontdekken we verschillende restaurants die uitsluitend boekweitpannenkoeken verkopen, vaak geserveerd met een kruik cider.

Voordat we de markt verlaten, komen we door een smal straatje dat aan beide kanten is afgezet met foodtrucks. Ze serveren allemaal boekweitpannenkoeken. Er kan een worstje bij, met mosterd of een andere saus, opgerold en gegeten als een hot dog. Het valt ons op dat de minst flitsende foodtruck de langste rij wachtenden heeft. Het is de enige die galettes van biologische boekweit serveert!

Later hoor ik dat tijdens de Covid-crisis lokale producenten door tussenhandelaren van de markt werden verdrongen en dat het stadsbestuur van Rennes veranderingen heeft toegezegd nadat Olivier Marie, een gerespecteerd Bretons culinair journalist, een pleidooi had gehouden om de aanwezigheid van lokale boeren en ambachtslieden te stimuleren en onethische handelaren aan banden te leggen!

Omdat de boeren op deze wekelijkse markt zoveel van hun producten kunnen verkopen, lijkt het erop dat dit hen genoeg extra inkomsten oplevert om in de landbouw te blijven.

Lokale overheden kunnen de lokale voedselproductie en lokale voedselverwerking stimuleren door een gunstig marktklimaat te scheppen. Een al te rigide voedselreglementering, zoals we die in Belgi√ę hebben, laat geen ruimte voor dergelijke initiatieven die de lokale voedselcultuur tot bloei laten komen. Het is tijd dat we eens wat meer voorbij onze grenzen kijken en leren van inspirerende voorbeelden over de hele wereld.

The baker farmers September 19th, 2021 by

Nederlandse versie hieronder

The Organic World Congress, only takes place once every three years, and this year it was in France, which was lucky for me, because I had the pleasure of getting to know Olivier Clisson and his Irish wife Lisa O’Beirne. On their inspiring biodynamic farm Le Chant du Bl√© (The song of wheat) on the outskirts of Rennes, they grow their own wheat and rye, various fruits, and they keep some farm animals. Neither Olivier nor Lisa come from a farming background, but they have both found their own passionate match between farming and preparing food.

Lisa always loved cooking, but her parents encouraged her to get a university degree, so she did. Lisa and Olivier chose to study together in Belfast, and quickly became young parents. In need of starting to earn money and not wanting to raise their son amidst the Northern Ireland conflict, Olivier quit his studies on Irish history and the couple decided to move to Rennes, the capital of Brittany in France. After Lisa pursued her Masters in English, she worked as a project manager in international business. It would take another 10 years before she was able to live out her dream: Lisa ran the first registered organic restaurant in France for over a decade.

During their first years in France, Olivier taught agriculture while learning hands-on farming techniques in his free time. He then obtained an Agricultural diploma in Biodynamic Farming (BPREA) with the hope of becoming a farmer himself. Until one day, he visited a traditional bakery. ‚ÄúWhen the baker opened the wood oven, the smell of fresh bread was so overwhelming that I realized that this is what I wanted to do. It was like a calling,‚ÄĚ remembers Olivier.

At their farmhouse, Olivier opens a small room where he proudly shows his Astri√© mill that he had tailor-made. ‚ÄúThe only mills you find on the market are for large bakeries, and I needed something smaller to suit my needs. I can regulate the distance between the two granite mill stones and grind my flour nearly constantly at a very low speed all day. My grains never get hot, so they are not precooked before making my breads and the flour keeps its full qualities.‚ÄĚ

The bran is fed to four pigs that happily roam outdoors in a large pen behind the farmhouse, so nothing is wasted.

Next, Olivier shows his small bakery room where he keeps his sourdough starter and the bread baskets woven from willow twigs. Lined with a cotton cloth, the dough is left to rise in the baskets for six hours, after which he transfers the dough to the wood-fired oven. It is 5 pm but when he opens the oven, located just outside the baking room, some of the heat from the morning baking has remained. Olivier and Lisa had this oven built by an old man, a master of this unique skill, so it may be one of the last ovens built this way. The wood-fired oven is a major part of their unique approach to prepare food with deep respect and knowledge.

‚ÄúYou have to be fully focused when making bread, as every day is different. The dough, the weather and also the wood we use to fuel the oven is different each day, so if you are tired and not fully mindful you will not make good bread that day,‚ÄĚ confides Olivier. He bakes his bread between 260 and 270 degrees, but there is no thermometer. After he removes the ashes and swipes the oven floor with a wet cotton cloth attached to a wooden stick, he developed his own way to assess if the temperature is right.

‚ÄúI sprinkle some flour in the oven and count to four. If it turns black before I finish counting, the oven is still too hot and I sweep a few more times with the moist cotton cloth, or else my bread will be burned. If it takes longer than four counts, the oven is not hot enough and my bread will not be fully cooked.‚ÄĚ According to Olivier, preparing bread is the easy part, but getting to master your wood oven may take three months or more.

Spread over four days a week Olivier bakes about 250 kilograms of flour: mostly sourdough breads with a blend of 70% wheat and 30% rye, but also brioches and pies with a wide range of berries that they also grow on their farm. ‚ÄúAll that is baked is pre-ordered and paid in advance as part of food baskets that are prepared with about ten other local organic farmers producing everything from cheese to beef to pancakes,‚ÄĚ says Lisa. ‚ÄúOur bakery products are in such demand that whenever someone decides to stop their subscription and wants to get back in, they get on a waiting list and it may take two years before they can again order our bread.‚ÄĚ

Now in their late forties, Olivier and Lisa have worked hard all their lives, but they are filled with joy and grateful to be able to do what they love to do, day after day.

Olivier also teaches a course on biodynamic farming at the BPREA National diploma in Biodynamic Farming and has so far hosted 20 baker apprentices. ‚ÄúBeing able to pass on what we have learned to the younger generation is what has given us the most satisfaction,‚ÄĚ the couple concludes.

Besides the enormous popularity of their bakery products, Olivier and Lisa are also driven by a rewarding quality of life and being able to constantly learn and explore. This inspiring couple shows how a family farm can produce honest food with respect for people and nature.

More info

Le Chant du Blé: www.leclicdeschamps.com/Le-Chant-du-Ble#.YUBI199cJPY

Watch the great video on EcoAgtube: https://www.ecoagtube.org/content/paysan-boulanger-la-ferme-autonome-du-champ-au-pain

or on youtube: https://www.youtube.com/watch?v=tVoVH3AwRgk


The last three photos are extracted from the video by Pierre Girard, #TousTerriens.

Related Agro-Insight blog stories

The next generation of farmers

The pleasure of bread

Egyptian corn


De bakkers boeren

Het Wereldcongres Biologische Landbouw vindt maar eens in de drie jaar plaats, en dit jaar was het in Frankrijk, wat een geluk voor mij was, want ik had het genoegen Olivier Clisson en zijn Ierse vrouw Lisa O’Beirne te leren kennen. Op hun inspirerende biodynamische boerderij Le Chant du Bl√© (Het lied van het graan) aan de rand van Rennes verbouwen ze hun eigen tarwe en rogge, diverse fruitsoorten, en houden ze enkele boerderijdieren. Olivier noch Lisa hebben een agrarische achtergrond, maar ze hebben beiden hun eigen passie gevonden tussen landbouw en het bereiden van voedsel.

Lisa hield altijd al van koken, maar haar ouders moedigden haar aan om een universitaire graad te behalen, dus deed ze dat. Lisa en Olivier kozen ervoor om samen in Belfast te gaan studeren, en werden al snel jonge ouders. Omdat ze geld moesten gaan verdienen en hun zoon niet wilden opvoeden temidden van het Noord-Ierse conflict, stopte Olivier met zijn studie Ierse geschiedenis en besloot het stel te verhuizen naar Rennes, de hoofdstad van Bretagne in Frankrijk. Het zou nog 10 jaar duren voordat ze haar droom kon verwezenlijken: Lisa runde het eerste geregistreerde biologische restaurant in Frankrijk.

Tijdens hun eerste jaren in Frankrijk gaf Olivier les in landbouw en leerde hij in zijn vrije tijd van boeren de praktijk. Daarna behaalde hij een landbouwdiploma in biodynamische landbouw (BPREA) met de hoop zelf boer te worden. Tot hij op een dag een traditionele bakkerij bezocht. “Toen de bakker de houtoven opende, was de geur van vers brood zo overweldigend dat ik besefte dat dit is wat ik wilde doen. Het was als een roeping,” herinnert Olivier zich.

In hun boerderij opent Olivier een kleine kamer waar hij trots zijn Astri√©-molen laat zien die hij op maat heeft laten maken. “De enige molens die je op de markt vindt, zijn voor grote bakkerijen, en ik had iets kleiner nodig om aan mijn behoeften te voldoen. Ik kan de afstand tussen de twee granieten molenstenen regelen en maal mijn meel de hele dag bijna constant op een heel laag toerental. Mijn granen worden nooit heet, dus ze worden niet voorgekookt voor ik mijn broden maak en het meel behoudt zijn volle kwaliteiten.”

De zemelen worden gevoerd aan vier varkens die vrolijk buiten rondscharrelen in een groot hok achter de boerderij, zodat er niets wordt verspild.

Vervolgens laat Olivier zijn kleine bakkerijruimte zien, waar hij zijn zuurdesem en de van wilgentakken gevlochten broodmanden bewaart. Bekleed met een katoenen doek laat hij het deeg zes uur rijzen in de mandjes, waarna hij het deeg overbrengt naar de houtoven. Het is 5 uur ‘s middags, maar als hij de oven opent, die zich net buiten de bakkamer bevindt, is er nog wat van de warmte van het bakken van ‘s morgens over. Olivier en Lisa hebben deze oven laten bouwen door een oude man, een meester in deze unieke vaardigheid, dus het is misschien een van de laatste ovens die op deze manier gebouwd is. De houtoven is een belangrijk onderdeel van hun unieke aanpak om voedsel te bereiden met diep respect en kennis.

“Je moet volledig gefocust zijn als je brood maakt, want elke dag is anders. Het deeg, het weer en ook het hout dat we gebruiken om de oven te stoken is elke dag anders, dus als je moe bent en niet helemaal bij je verstand, zul je die dag geen goed brood bakken”, vertrouwt Olivier ons toe. Hij bakt zijn brood tussen 260 en 270 graden, maar er is geen thermometer. Nadat hij de as heeft verwijderd en de ovenvloer heeft schoongeveegd met een natte katoenen doek die aan een houten stok is bevestigd, heeft hij zijn eigen manier ontwikkeld om te beoordelen of de temperatuur goed is.

“Ik strooi wat bloem in de oven en tel tot vier. Als het zwart wordt voordat ik klaar ben met tellen, is de oven nog te heet en veeg ik nog een paar keer met de vochtige katoenen doek, anders verbrandt mijn brood. Duurt het langer dan vier tellen, dan is de oven niet heet genoeg en is mijn brood niet helemaal gaar.” Volgens Olivier is het bereiden van brood het gemakkelijke deel, maar het onder de knie krijgen van je houtoven kan drie maanden of langer duren.

Verspreid over vier dagen per week bakt Olivier zo’n 250 kilo meel: meestal zuurdesembroden met een mix van 70% tarwe en 30% rogge, maar ook brioches en taarten met een breed scala aan bessen die ze ook op hun boerderij verbouwen. “Alles wat gebakken wordt, wordt vooraf besteld en betaald als onderdeel van voedselpakketten die worden samengesteld met een tiental andere lokale biologische boeren die alles produceren, van kaas tot rundvlees tot pannenkoeken,” zegt Lisa. “Er is zoveel vraag naar onze bakkerijproducten dat als iemand besluit te stoppen met zijn abonnement en weer mee wil doen, ze op een wachtlijst komen te staan en het twee jaar kan duren voordat ze ons brood weer kunnen bestellen.”

Nu ze eind veertig zijn, hebben Olivier en Lisa hun hele leven hard gewerkt, maar ze zijn vervuld van vreugde en dankbaar dat ze kunnen doen wat ze het liefste doen, elke dag weer.

Olivier geeft ondertussen ook een cursus over biologisch-dynamische landbouw aan het National diploma in Biodynamic Farming (BPREA) en heeft tot nu toe 20 bakkerstagiairs ontvangen. “In staat zijn om wat we hebben geleerd door te geven aan de jongere generatie is wat ons de meeste voldoening heeft gegeven,” concludeert het echtpaar.

Naast de enorme populariteit van hun bakkerijproducten, worden Olivier en Lisa ook gedreven door een lonende levenskwaliteit en de mogelijkheid om voortdurend te leren en te ontdekken. Dit inspirerende koppel laat zien hoe een familieboerderij eerlijk voedsel kan produceren met respect voor mens en natuur.

Bekijk hun video op: www.ecoagtube.org/content/paysan-boulanger-la-ferme-autonome-du-champ-au-pain


The laatste 3 fotos komen uit de video by Pierre Girard, #TousTerriens.

Coconut coir dust July 4th, 2021 by

Many years ago, I wrote one of my first articles, on ‚ÄúCoconut Coir Dust Mulch in the Tropics‚ÄĚ and published it in Humus News, a trilingual (Dutch, French, English) magazine from Comit√© Jean Pain, a Belgian non-profit association that has trained people from across the globe on compost making since 1978.

So recently, when one of our Indian video partners decided to make a training video on composting coir dust, I dug up my old article, and was pleasantly surprised to see that it still contained useful information.

Coconut coir dust or coir pith is the material that is left over after the fibres have been removed from the coconut husk. Coconut factories often have no idea what to do with this waste, so in many coastal areas in the humid tropics one can find heaps of this natural resource.

Whether economical or ecological motives are the driving force, in low external input agriculture systems in the tropics, farmers often use biowaste for soil conservation and sustainable land use.

While coir dust has negligible amounts of nitrogen, phosphorous, calcium and magnesium, making it a poor source of nutrients, it can store up to 8 times its dry weight in water. By applying a 15 cm thick layer of coir dust mulch around coconut seedlings in Sri Lanka, irrigation needs could be reduced by up to 55 %. In a pineapple coconut intercrop during the dry season, my coir paper reported that the top soil layer had a moisture content of 49 % under the mulch, compared to 10 % under a sandy ridge of the same height.

When coir dust mulch is applied to salt-sensitive plants care, has to be taken that the concentration of salt is not too high. The highest salt concentrations, though still low, are mainly observed in coir dust which is fresh and from coastal coconut trees. This salt concentration can be reduced by leaving the material in the rain, before applying the mulch in the field or nursery.

In a commercial tree nursery in Kenya, germination of cashew seeds is enhanced by applying a coir dust mulch. Besides, roots are not damaged after transplanting, thanks to the loose structure of the coir dust. Weeds in cashew plantations in India are suppressed by applying a layer of 7.5 cm of mulch in a 1.5 m radius around the trees. In Sri Lanka, this kind of mulch is mainly used in semi-perennial crops like pineapple and ginger. Coir dust mulch suppressed some of the world’s worst weeds, namely goatweed, purple nutsedge and the sensitive mimosa plant.

Besides suppressing weeds, coir dust mulch also helps to establish cover crops. Herbaceous legumes are often used as cover crop under coconut in Sri Lanka, but they are suppressed by weeds in dry weather. Applying coir dust tackles the weeds, but favors the leguminous cover crop during the dry season.

Coir dust consists mainly of lignin, a woody substance which is poorly biodegradable. About 90 % is organic matter and the C/N ratio is extremely high (> 130). The low pH of 4.5 Р5.5 offers an extra protection against biodegradation, as many micro-organisms do not survive once the pH drops below 4. Slow biodegradation of organic mulches has been recently more and more looked for, especially in the humid and sub-humid tropics, where fast mineralization of the organic matter and leaching of minterals are big problems. While coir dust can easily be applied as a mulch, the recently produced video suggests that it is better to compost the coir dust first when one wants to use it to improve the soil structure. The video shows how one can easily make one’s own organic decomposer that is rich in good microbes to break down the lignin.

Coir dust, being important to control weeds, improve soil physical conditions and increase water retention capacity, should be regarded as an important resource for soil conservation and sustainable land use in integrated cropping systems, and not as waste. The use of coir dust in the tropics, however, is not only hindered by a lack of knowledge, which the video aims to share, but is also seriously threatened as coir dust is increasingly exported to Europe where it is used as an horticulture substrate.

Further reading

Van Mele, P. 1997. Utilization of Coconut Coir Dust Mulch in the Tropics. Humus News, 13(1), p. 3-4.

Related blogs

Reviving soils

A revolution for our soil

Damaging the soil and our health with chemical reductionism

Related video

Coir pith – from waste to wealth

Inspiring platforms

Access Agriculture: hosts over 220 training videos in over 90 languages on a diversity of crops and livestock, sustainable soil and water management, basic food processing, etc. Each video describes underlying principles, as such encouraging people to experiment with new ideas.

EcoAgtube: a social media video platform where anyone from across the globe can upload their own videos related to natural farming and circular economy.

Design by Olean webdesign