Most recent stories ›
AgroInsight RSS feed

Organic Sri Lanka October 17th, 2021 by

Nederlandse versie hieronder

We are all familiar with organic milk, organic fruit and vegetables, or organic chocolate, but when one reads “Organic Sri Lanka”, one may have difficulty grasping what this really is about. For sure, it cannot mean that the entire country is organic. Or does it?

Indeed. As of April 2021, triggered by a wave of kidney diseases among its rice farmers, the Sri Lankan government took a brave decision to ban all imports of chemical fertilisers, pesticides and herbicides, and to to transition to organic and ecological farming.

Sri Lanka is an island country in South Asia. Political unrest and ethnic divides between Tamil and Sinhalese ethnicities led to a 30-year civil war, which ended only in 2009. Blessed with gorgeous scenery and plenty of arable and fertile land, Sri Lanka has been able to develop a stable economy, mainly based on tourism, textiles, rice and tea, of which it is the second-largest exporter in the world.

However, for decades, Sri Lankan agricultural policies had supported high-input agriculture, providing free irrigation and subsidised chemical fertilizer, thereby slowly undermining the country’s rich natural resource base: the people, land and water on which farming depends. The damage had been largely unnoticed until more recently.

In 1995, when I was teaching tropical agriculture at the University of Ghent, I was fortunate to have a chance to live and work for a couple of months in this beautiful country, to backstop a project funded by the European Union. The project focused on weed management, and I was asked to use numerical vegetation ecology as a research method to assess weed populations in farmers’ fields in relation to environmental factors and farmers’ practices.

Each week I travelled to a different part of the country and spent days in the rural areas, interviewing farmers and visiting their fields. It was an intense period, often with little sleep as accommodation was basic or even missing, but at the same time it re-enforced my passion to be in the field, working with smallholder farmers.

After returning back home in Belgium and analysing the data, I came to a staggering conclusion, which I wrote down in one of my first papers, presented at an international conference. The grassy weed Echinochloa crus-galli was highly prevalent in the Mahaweli Development Programme, the largest irrigation scheme in the country where rice was grown with a high input of herbicides and fertilizer. As with the other grass E. colonum, it seemed resistant towards the herbicides used. The many years of spraying propanil had led to resistance for two of the world’s most troublesome weeds. Propanil is a contact herbicide, it kills weeds upon contact with little damage to the crop. It is sold under many different brand names, and has been widely used across the globe over the past 60 years.

While in the early days Monsanto tried to file a patent for propanil, the herbicide continues to be widely used across the world, produced and marketed by Bayer (which bought Monsanto in 2016). Propanil is also made by Dow AgroSciences, various Chinese agrochemical companies, as well as the Indian Bharat Group and United Phosphorus. Environmental and human health hazards caused by agrochemicals take time to manifest themselves, and the cocktails of chemicals applied to farmers’ fields further complicate measuring the poison’s effects. On top of that, once applied, pesticides (including herbicides) are broken down into smaller units, called metabolites, which are often unknown to science and therefore easily escape the tests. Yet, metabolites are often more toxic and more persistent than the parent compound. These complications partly explain why multinational companies can continue their devastating business.

According to a report by the NGO Pesticide Action Network, propanil, along with various other pesticides, can be measured in various amounts in the rain in Asia, North America, Europe, and Latin America. “Pesticides travel thousands of kilometres through the air; they are carried through rivers and seas to distant locations; they are having a devastating effect on biodiversity including beneficial insects; they are undermining the sustainability of food production systems; they kill an unknown number of farmers, workers, children and animals every year; they alter gene pools; and they are costing society billions of dollars in adverse impacts (Pesticide Action Network 2015).”

Chemical fertilizers and pesticides contain heavy metals, such as cadmium, arsenic, chromium, cobalt, lead and nickel, which are known to be toxic and endocrine disruptors. These heavy metals are not listed on the labels as they are considered minor contaminants. Yet, heavy metals accumulate in the soil with repeated applications of agrochemicals.

For years civil society and journalists in Sri Lanka have signalled the devastating effects of agrochemicals; a revealing article in the Colombo Telegraph shows that already in 1998, the Sri Lanka Farmer Forum comprising of over 320 delegates, warned that the current trends in agricultural research were creating a “complete dependence of high-input crops that robbed us of crop independence”.

No one really listened. At least not until the hard evidence of human health hazards and the damage caused to soil and water could no longer be denied.

Organic and ecological farming is knowledge intensive. It is sobering to see how the traditional knowledge farmers in Sri Lanka have developed over thousands of years has been eroded by several decades of chemical agriculture.

Yet the agrochemical industry is not planning to let go of it easily. In less than 6 months after the President declared the country to go 100% organic, lobby groups of the industry have led a media campaign to create the impression that Sri Lanka’s food crisis is the result of the nation’s shift towards organic farming. Fortunately, the President has so far stood firm against the panic being created in the name of growing food insecurity.

To retrain farmers on the management of lands without toxins and heavy energy and to rebuild soil fertility, farmers in Sri Lanka can learn from their fellow farmers in other countries. At the same time, also the agricultural extension and education systems need to drastically change. That is why our non-profit organisation, Access Agriculture, decided to support the government of Sri Lanka by partnering with the Lankan Organic Agriculture Movement (LOAM) and translating many of its farmer-to-farmer training videos into the local languages. Such learning tools will prove to be a great support to the current and future generations of farmers, extension staff and scientists who will need to do research in a more collaborative way with farmers.

More info

Devinder Sharma. 2021. Sri Lanka goes organic. The Tribune. https://www.tribuneindia.com/news/comment/sri-lanka-goes-organic-318938

Ranil Senanayake. 2015. Restoring sustainability to Sri Lankan agriculture. Colombo Telegraph. https://www.colombotelegraph.com/index.php/restoring-sustainability-to-sri-lankan-agriculture/

Vineet Kumar. 2021. Sri Lanka’s inorganic transition to organic farming. DownToEarth. https://www.downtoearth.org.in/news/agriculture/sri-lanka-s-inorganic-transition-to-organic-farming-79532

Related Agro-Insight blogs

Principles matter

Silent Spring, better living through biology

Roundup: ready to move on?

Inspiring platforms

Access Agriculture: hosts over 220 training videos in over 90 languages on a diversity of crops and livestock, sustainable soil and water management, basic food processing, etc. Each video describes underlying principles, as such encouraging people to experiment with new ideas.

EcoAgtube: a social media video platform where anyone from across the globe can upload their own videos related to natural farming and circular economy.


Biologisch Sri Lanka

We zijn allemaal vertrouwd met biologische melk, biologische groenten en fruit, of biologische chocolade, maar wanneer men “Biologisch Sri Lanka” leest, kan het moeilijk te vatten zijn wat dit nu eigenlijk inhoudt. Het kan toch niet betekenen dat het hele land biologisch is. Of toch?

Inderdaad. Vanaf april 2021 heeft de Sri Lankaanse regering, naar aanleiding van een golf van nierziekten onder haar rijstboeren, een moedig besluit genomen om alle invoer van kunstmest, pesticiden en herbiciden te verbieden, en over te schakelen op biologische landbouw.

Sri Lanka is een eilandstaat in Zuid-Azië. Politieke onrust en etnische verdeeldheid tussen de Tamil en Singalese bevolking leidden tot een 30 jaar durende burgeroorlog, die pas in 2009 eindigde. Gezegend met prachtige landschappen en veel vruchtbare landbouwgrond, is Sri Lanka erin geslaagd een stabiele economie te ontwikkelen, voornamelijk gebaseerd op toerisme, textiel, rijst en thee, waarvan het de op een na grootste exporteur ter wereld is.

Decennialang heeft het Sri Lankaanse landbouwbeleid echter een industrieel landbouwmodel ondersteund, met gratis irrigatie en gesubsidieerde kunstmest, waardoor de cruciale hulpbronnen van het land – de boeren, het land en het water waarvan de landbouw afhankelijk is – langzaam werden ondermijnd. De schade is lang grotendeels onopgemerkt gebleven.

In 1995, toen ik tropische landbouw doceerde aan de Universiteit van Gent, had ik het geluk een paar maanden in dit prachtige land te mogen wonen en werken, ter ondersteuning van een door de Europese Unie gefinancierd project. Het project was gericht op onkruidbeheer, en ik werd gevraagd om numerieke vegetatie-ecologie te gebruiken als onderzoeksmethode om onkruidpopulaties in de velden van boeren te beoordelen in relatie tot milieufactoren en de praktijken van boeren.

Elke week reisde ik naar een ander deel van het land en bracht dagen door op het platteland, waar ik boeren interviewde en hun akkers bezocht. Het was een intense periode, vaak met weinig slaap omdat goede accommodatie er dikwijls ontbrak, maar tegelijkertijd versterkte het mijn passie om in het veld te werken met kleine boeren.

Na mijn terugkeer in België en de analyse van de gegevens, kwam ik tot een verbijsterende conclusie, die ik opschreef in een van mijn eerste papers, gepresenteerd op een internationale conferentie. De vele jaren van sproeien met propanil hadden geleid tot resistentie voor twee van ‘s werelds meest lastige onkruiden. Propanil is een contactherbicide, verkocht onder diverse merknamen, en is de afgelopen 60 jaar over de hele wereld op grote schaal gebruikt.

De gevaren van agrochemische stoffen voor het milieu en de volksgezondheid manifesteren zich pas na enige tijd, en de cocktails van chemische stoffen die op de akkers van de boeren worden aangebracht, maken het nog moeilijker om de effecten van het gif te meten. Daar komt nog bij dat bestrijdingsmiddelen (met inbegrip van herbiciden) na toepassing worden afgebroken tot kleinere eenheden, metabolieten genaamd, die vaak onbekend zijn voor de wetenschap en daarom gemakkelijk aan de tests ontsnappen. Toch zijn metabolieten vaak giftiger en persistenter dan de oorspronkelijke stof. Deze complicaties verklaren ten dele waarom multinationale ondernemingen hun verwoestende handel kunnen voortzetten.

Volgens een rapport van de NGO Pesticide Action Network kan propanil, samen met diverse andere pesticiden, in verschillende hoeveelheden worden gemeten in de regen in Azië, Noord-Amerika, Europa en Latijns-Amerika. “Pesticiden leggen duizenden kilometers af door de lucht; ze worden via rivieren en zeeën naar verre locaties vervoerd; ze hebben een verwoestend effect op de biodiversiteit, waaronder nuttige insecten; ze ondermijnen de duurzaamheid van voedselproductiesystemen; ze doden elk jaar een onbekend aantal boeren, arbeiders, kinderen en dieren; ze veranderen genenpools; en ze kosten de samenleving miljarden dollars aan nadelige gevolgen (Pesticide Action Network 2015).”

Chemische meststoffen en pesticiden bevatten zware metalen, zoals cadmium, arseen, chroom, kobalt, lood en nikkel, waarvan bekend is dat ze giftig zijn en de hormoonhuishouding verstoren. Deze zware metalen worden niet op de etiketten vermeld omdat ze als minder belangrijke verontreinigende stoffen worden beschouwd. Toch hopen de zware metalen zich op in de bodem bij herhaalde toepassing van landbouwchemicaliën.

Jarenlang hebben maatschappelijke organisaties en journalisten in Sri Lanka gewezen op de verwoestende effecten van landbouwchemicaliën. Niemand luisterde echt. Tenminste niet totdat het harde bewijs van de gevaren voor de menselijke gezondheid en de schade aan bodem en water niet langer kon worden ontkend.

Biologische en ecologische landbouw is kennisintensief. Het is ontnuchterend om te zien hoe de traditionele kennis die de boeren in Sri Lanka in de loop van duizenden jaren hebben ontwikkeld, is uitgehold door een paar decennia van chemische landbouw.

Toch is de agrochemische industrie niet van plan dit gemakkelijk los te laten. In minder dan 6 maanden nadat de president verklaarde dat het land voor 100% biologisch zou gaan, hebben lobbygroepen van de industrie een mediacampagne gevoerd om de indruk te wekken dat de voedselcrisis in Sri Lanka het gevolg is van de transitie van het land naar biologische landbouw. Gelukkig heeft de president tot dusverre voet bij stuk gehouden tegen de paniek die wordt gezaaid in naam van de groeiende voedselonzekerheid.

Om boeren om te scholen in het beheer van land zonder gifstoffen en zware energie en om de bodemvruchtbaarheid te herstellen, kunnen de boeren in Sri Lanka leren van hun collega-boeren in andere landen. Tegelijkertijd moeten ook de systemen voor landbouwvoorlichting en -onderwijs drastisch veranderen. Daarom heeft onze vzw, Access Agriculture, besloten de regering van Sri Lanka te steunen door een partnerschap aan te gaan met de Sri Lankan Organic Agriculture Movement (LOAM) en veel van haar boeren trainingsvideo’s in de plaatselijke talen te vertalen. Dergelijke leermiddelen zullen een grote steun blijken te zijn voor de huidige en toekomstige generaties boeren, voorlichtingsmedewerkers en wetenschappers die op een meer coöperatieve manier met boeren onderzoek moeten doen.

A market to nurture local food culture October 3rd, 2021 by

Nederlandse versie hieronder

Last week, I wrote about what can happen when local authorities support local food producers. La Tablée was a one-off event to inform and build a relationship with urban consumers, but there can also be more formal ways of supporting local producers.

Every city in Europe and many other places has its fresh market, with food being brought in by traders and occasionally some farmers. The food being sold can come from anywhere. Not so, in Rennes. This historic capital of Brittany in France has taken a bold decision to promote local food as much as possible.

On Saturday mornings, people flood to the Marché des Lices, happily strolling in, on the many narrow cobblestone streets, like bees drawn to a field of flowers. My wife Marcella and I immediately realize that this is not like any other fresh market.

The diversity of produce is striking. We see market stalls with plenty of leafy vegetables and fresh herbs; others sell homemade pear and apple juice, along with cider, a traditional fermented apple beverage that is currently enjoying an amazing revival. For decades, cider had lost popularity because it could not compete against the strong marketing campaigns of the wine and beer industry. Now, this tart, fruity drink is served in every bar and restaurant. Here, in the Rennes market, a bubbly cider that will pop the cork out of the bottle is presented with a certain prestige, as if it were champagne.

There is a great atmosphere and many people have a quick chat with the person selling the produce, whether it is cheese, a diversity of fish and other seafood, freshly chopped meat, mushrooms and other fungi, walnuts, fruit or vegetables.

One stand catches my eye. I take a closer look at one of the breads on display and ask the man what it is made of. “Buckwheat,” he says, “this is grown locally and contains no gluten in case you are allergic. You can keep the bread for days without it going stale.” We buy a chunk of this dark bread, which he wraps in paper. Despite the word “wheat” in its name, buckwheat is not a cereal but it is a seed. Buckwheat is related to rhubarb, and it is rich in fibre and proteins.

Buckwheat grows on light, well-drained soils, and has also been a traditional crop where we live in Limburg, in northeast Belgium, but I had never seen bread made from it. On special occasions and in a few restaurants one can eat buckwheat pancakes in Belgium, but in this part of France, it is on every single menu, presented as a local specialty. During the week that we spent in Rennes we discover various restaurants that sell uniquely buckwheat pancakes, often served with a jar of cider.

Before we leave the market, we pass through a narrow street lined on both sides with food trucks. All of them serve buckwheat pancakes. There is the option to add a sausage, with mustard or another sauce, rolled up and eaten like a hot dog. It strikes us that the least flashy food truck has the longest cue. It is the only one that serves galettes made from organic buckwheat!

Later on, I learn that during the Covid crisis local producers were being pushed out from the market by middlemen and that the Rennes city council committed to changes after Olivier Marie, a respected Breton culinary journalist, made a case to boost the presence of local farmers and artisans and curb unethical merchants!

Because farmers can sell so much of their produce at this weekly market, it seems to give them enough added income to stay in farming.

Local authorities can stimulate local food production and local food processing by creating a favourable market environment. Overly rigid food regulations, as we have in Belgium, do not leave any space for such initiatives that allow local food culture to flourish. It is time we take a better look across our borders and learn from inspiring examples across the globe.

Related Agro-Insight blogs

La Tablée

The baker farmers

Better food for better farming

Marketing something nice

Damaging the soil and our health with chemical reductionism

The juice mobile

Formerly known as food

Forgotten vegetables

Not sold in stores

An exit strategy


Een markt om de lokale voedselcultuur te stimuleren

Vorige week schreef ik over wat er kan gebeuren als lokale overheden lokale voedselproducenten ondersteunen. La Tablée was een eenmalig evenement om de stedelijke consument te informeren en een relatie tussen hem en de boeren uit de streek op te bouwen, maar er kunnen ook formelere manieren zijn om lokale producenten te ondersteunen.

Elke stad in Europa heeft hun vers-markt, waar voedsel wordt aangevoerd door handelaars en af en toe enkele boeren. Het verkochte voedsel kan overal vandaan komen. Niet zo in Rennes. Deze historische hoofdstad van Bretagne in Frankrijk heeft een moedig besluit genomen om lokale levensmiddelen zoveel mogelijk te promoten.

Op zaterdagochtend stromen de mensen naar de Marché des Lices, blij slenterend door de vele smalle geplaveide straatjes, als bijen aangetrokken door een veld vol bloemen. Mijn vrouw Marcella en ik beseffen onmiddellijk dat dit geen gewone vers-markt is.

De verscheidenheid aan producten is opvallend. We zien marktkraampjes met veel bladgroenten en verse kruiden; anderen verkopen zelfgemaakt peren- en appelsap, samen met cider, een traditionele gefermenteerde appeldrank die momenteel een verbazingwekkende revival beleeft. Decennialang had cider aan populariteit ingeboet omdat het niet kon opboksen tegen de sterke marketingcampagnes van de wijn- en bierindustrie. Nu wordt deze zure, fruitige drank in elke bar en elk restaurant geserveerd. Hier, op de markt van Rennes, wordt een bruisende cider die de kurk uit de fles laat springen, gepresenteerd met een zeker prestige, als ware het champagne.

Er heerst een gezellige sfeer en veel mensen maken snel een praatje met degene die de producten verkoopt, of het nu gaat om kaas, diverse soorten vis en andere zeevruchten, vers gehakt vlees, paddenstoelen en andere zwammen, walnoten, fruit of groenten.

Eén kraam valt me op. Ik bekijk een van de uitgestalde broden van dichtbij en vraag de man waar het van gemaakt is. “Boekweit”, zegt hij, “dit wordt lokaal verbouwd en bevat geen gluten voor het geval je allergisch bent. Je kunt het brood dagenlang bewaren zonder dat het oudbakken wordt.” We kopen een brok van dit donkere brood, dat hij in papier wikkelt. Boekweit is geen graansoort maar een zaad. Boekweit is verwant aan rabarber, en het is rijk aan vezels en eiwitten.

Boekweit groeit op lichte, goed gedraineerde grond, en is ook een traditioneel gewas waar wij wonen in Limburg, in het noordoosten van België, maar ik had er nog nooit brood van zien maken. In België kan men bij speciale gelegenheden en in enkele restaurants boekweitpannenkoeken eten, maar in dit deel van Frankrijk staat het op elke menukaart, gepresenteerd als een plaatselijke specialiteit. Tijdens de week die we in Rennes doorbrachten, ontdekken we verschillende restaurants die uitsluitend boekweitpannenkoeken verkopen, vaak geserveerd met een kruik cider.

Voordat we de markt verlaten, komen we door een smal straatje dat aan beide kanten is afgezet met foodtrucks. Ze serveren allemaal boekweitpannenkoeken. Er kan een worstje bij, met mosterd of een andere saus, opgerold en gegeten als een hot dog. Het valt ons op dat de minst flitsende foodtruck de langste rij wachtenden heeft. Het is de enige die galettes van biologische boekweit serveert!

Later hoor ik dat tijdens de Covid-crisis lokale producenten door tussenhandelaren van de markt werden verdrongen en dat het stadsbestuur van Rennes veranderingen heeft toegezegd nadat Olivier Marie, een gerespecteerd Bretons culinair journalist, een pleidooi had gehouden om de aanwezigheid van lokale boeren en ambachtslieden te stimuleren en onethische handelaren aan banden te leggen!

Omdat de boeren op deze wekelijkse markt zoveel van hun producten kunnen verkopen, lijkt het erop dat dit hen genoeg extra inkomsten oplevert om in de landbouw te blijven.

Lokale overheden kunnen de lokale voedselproductie en lokale voedselverwerking stimuleren door een gunstig marktklimaat te scheppen. Een al te rigide voedselreglementering, zoals we die in België hebben, laat geen ruimte voor dergelijke initiatieven die de lokale voedselcultuur tot bloei laten komen. Het is tijd dat we eens wat meer voorbij onze grenzen kijken en leren van inspirerende voorbeelden over de hele wereld.

The baker farmers September 19th, 2021 by

Nederlandse versie hieronder

The Organic World Congress, only takes place once every three years, and this year it was in France, which was lucky for me, because I had the pleasure of getting to know Olivier Clisson and his Irish wife Lisa O’Beirne. On their inspiring biodynamic farm Le Chant du Blé (The song of wheat) on the outskirts of Rennes, they grow their own wheat and rye, various fruits, and they keep some farm animals. Neither Olivier nor Lisa come from a farming background, but they have both found their own passionate match between farming and preparing food.

Lisa always loved cooking, but her parents encouraged her to get a university degree, so she did. Lisa and Olivier chose to study together in Belfast, and quickly became young parents. In need of starting to earn money and not wanting to raise their son amidst the Northern Ireland conflict, Olivier quit his studies on Irish history and the couple decided to move to Rennes, the capital of Brittany in France. After Lisa pursued her Masters in English, she worked as a project manager in international business. It would take another 10 years before she was able to live out her dream: Lisa ran the first registered organic restaurant in France for over a decade.

During their first years in France, Olivier taught agriculture while learning hands-on farming techniques in his free time. He then obtained an Agricultural diploma in Biodynamic Farming (BPREA) with the hope of becoming a farmer himself. Until one day, he visited a traditional bakery. “When the baker opened the wood oven, the smell of fresh bread was so overwhelming that I realized that this is what I wanted to do. It was like a calling,” remembers Olivier.

At their farmhouse, Olivier opens a small room where he proudly shows his Astrié mill that he had tailor-made. “The only mills you find on the market are for large bakeries, and I needed something smaller to suit my needs. I can regulate the distance between the two granite mill stones and grind my flour nearly constantly at a very low speed all day. My grains never get hot, so they are not precooked before making my breads and the flour keeps its full qualities.”

The bran is fed to four pigs that happily roam outdoors in a large pen behind the farmhouse, so nothing is wasted.

Next, Olivier shows his small bakery room where he keeps his sourdough starter and the bread baskets woven from willow twigs. Lined with a cotton cloth, the dough is left to rise in the baskets for six hours, after which he transfers the dough to the wood-fired oven. It is 5 pm but when he opens the oven, located just outside the baking room, some of the heat from the morning baking has remained. Olivier and Lisa had this oven built by an old man, a master of this unique skill, so it may be one of the last ovens built this way. The wood-fired oven is a major part of their unique approach to prepare food with deep respect and knowledge.

“You have to be fully focused when making bread, as every day is different. The dough, the weather and also the wood we use to fuel the oven is different each day, so if you are tired and not fully mindful you will not make good bread that day,” confides Olivier. He bakes his bread between 260 and 270 degrees, but there is no thermometer. After he removes the ashes and swipes the oven floor with a wet cotton cloth attached to a wooden stick, he developed his own way to assess if the temperature is right.

“I sprinkle some flour in the oven and count to four. If it turns black before I finish counting, the oven is still too hot and I sweep a few more times with the moist cotton cloth, or else my bread will be burned. If it takes longer than four counts, the oven is not hot enough and my bread will not be fully cooked.” According to Olivier, preparing bread is the easy part, but getting to master your wood oven may take three months or more.

Spread over four days a week Olivier bakes about 250 kilograms of flour: mostly sourdough breads with a blend of 70% wheat and 30% rye, but also brioches and pies with a wide range of berries that they also grow on their farm. “All that is baked is pre-ordered and paid in advance as part of food baskets that are prepared with about ten other local organic farmers producing everything from cheese to beef to pancakes,” says Lisa. “Our bakery products are in such demand that whenever someone decides to stop their subscription and wants to get back in, they get on a waiting list and it may take two years before they can again order our bread.”

Now in their late forties, Olivier and Lisa have worked hard all their lives, but they are filled with joy and grateful to be able to do what they love to do, day after day.

Olivier also teaches a course on biodynamic farming at the BPREA National diploma in Biodynamic Farming and has so far hosted 20 baker apprentices. “Being able to pass on what we have learned to the younger generation is what has given us the most satisfaction,” the couple concludes.

Besides the enormous popularity of their bakery products, Olivier and Lisa are also driven by a rewarding quality of life and being able to constantly learn and explore. This inspiring couple shows how a family farm can produce honest food with respect for people and nature.

More info

Le Chant du Blé: www.leclicdeschamps.com/Le-Chant-du-Ble#.YUBI199cJPY

Watch the great video on EcoAgtube: https://www.ecoagtube.org/content/paysan-boulanger-la-ferme-autonome-du-champ-au-pain

or on youtube: https://www.youtube.com/watch?v=tVoVH3AwRgk


The last three photos are extracted from the video by Pierre Girard, #TousTerriens.

Related Agro-Insight blog stories

The next generation of farmers

The pleasure of bread

Egyptian corn


De bakkers boeren

Het Wereldcongres Biologische Landbouw vindt maar eens in de drie jaar plaats, en dit jaar was het in Frankrijk, wat een geluk voor mij was, want ik had het genoegen Olivier Clisson en zijn Ierse vrouw Lisa O’Beirne te leren kennen. Op hun inspirerende biodynamische boerderij Le Chant du Blé (Het lied van het graan) aan de rand van Rennes verbouwen ze hun eigen tarwe en rogge, diverse fruitsoorten, en houden ze enkele boerderijdieren. Olivier noch Lisa hebben een agrarische achtergrond, maar ze hebben beiden hun eigen passie gevonden tussen landbouw en het bereiden van voedsel.

Lisa hield altijd al van koken, maar haar ouders moedigden haar aan om een universitaire graad te behalen, dus deed ze dat. Lisa en Olivier kozen ervoor om samen in Belfast te gaan studeren, en werden al snel jonge ouders. Omdat ze geld moesten gaan verdienen en hun zoon niet wilden opvoeden temidden van het Noord-Ierse conflict, stopte Olivier met zijn studie Ierse geschiedenis en besloot het stel te verhuizen naar Rennes, de hoofdstad van Bretagne in Frankrijk. Het zou nog 10 jaar duren voordat ze haar droom kon verwezenlijken: Lisa runde het eerste geregistreerde biologische restaurant in Frankrijk.

Tijdens hun eerste jaren in Frankrijk gaf Olivier les in landbouw en leerde hij in zijn vrije tijd van boeren de praktijk. Daarna behaalde hij een landbouwdiploma in biodynamische landbouw (BPREA) met de hoop zelf boer te worden. Tot hij op een dag een traditionele bakkerij bezocht. “Toen de bakker de houtoven opende, was de geur van vers brood zo overweldigend dat ik besefte dat dit is wat ik wilde doen. Het was als een roeping,” herinnert Olivier zich.

In hun boerderij opent Olivier een kleine kamer waar hij trots zijn Astrié-molen laat zien die hij op maat heeft laten maken. “De enige molens die je op de markt vindt, zijn voor grote bakkerijen, en ik had iets kleiner nodig om aan mijn behoeften te voldoen. Ik kan de afstand tussen de twee granieten molenstenen regelen en maal mijn meel de hele dag bijna constant op een heel laag toerental. Mijn granen worden nooit heet, dus ze worden niet voorgekookt voor ik mijn broden maak en het meel behoudt zijn volle kwaliteiten.”

De zemelen worden gevoerd aan vier varkens die vrolijk buiten rondscharrelen in een groot hok achter de boerderij, zodat er niets wordt verspild.

Vervolgens laat Olivier zijn kleine bakkerijruimte zien, waar hij zijn zuurdesem en de van wilgentakken gevlochten broodmanden bewaart. Bekleed met een katoenen doek laat hij het deeg zes uur rijzen in de mandjes, waarna hij het deeg overbrengt naar de houtoven. Het is 5 uur ‘s middags, maar als hij de oven opent, die zich net buiten de bakkamer bevindt, is er nog wat van de warmte van het bakken van ‘s morgens over. Olivier en Lisa hebben deze oven laten bouwen door een oude man, een meester in deze unieke vaardigheid, dus het is misschien een van de laatste ovens die op deze manier gebouwd is. De houtoven is een belangrijk onderdeel van hun unieke aanpak om voedsel te bereiden met diep respect en kennis.

“Je moet volledig gefocust zijn als je brood maakt, want elke dag is anders. Het deeg, het weer en ook het hout dat we gebruiken om de oven te stoken is elke dag anders, dus als je moe bent en niet helemaal bij je verstand, zul je die dag geen goed brood bakken”, vertrouwt Olivier ons toe. Hij bakt zijn brood tussen 260 en 270 graden, maar er is geen thermometer. Nadat hij de as heeft verwijderd en de ovenvloer heeft schoongeveegd met een natte katoenen doek die aan een houten stok is bevestigd, heeft hij zijn eigen manier ontwikkeld om te beoordelen of de temperatuur goed is.

“Ik strooi wat bloem in de oven en tel tot vier. Als het zwart wordt voordat ik klaar ben met tellen, is de oven nog te heet en veeg ik nog een paar keer met de vochtige katoenen doek, anders verbrandt mijn brood. Duurt het langer dan vier tellen, dan is de oven niet heet genoeg en is mijn brood niet helemaal gaar.” Volgens Olivier is het bereiden van brood het gemakkelijke deel, maar het onder de knie krijgen van je houtoven kan drie maanden of langer duren.

Verspreid over vier dagen per week bakt Olivier zo’n 250 kilo meel: meestal zuurdesembroden met een mix van 70% tarwe en 30% rogge, maar ook brioches en taarten met een breed scala aan bessen die ze ook op hun boerderij verbouwen. “Alles wat gebakken wordt, wordt vooraf besteld en betaald als onderdeel van voedselpakketten die worden samengesteld met een tiental andere lokale biologische boeren die alles produceren, van kaas tot rundvlees tot pannenkoeken,” zegt Lisa. “Er is zoveel vraag naar onze bakkerijproducten dat als iemand besluit te stoppen met zijn abonnement en weer mee wil doen, ze op een wachtlijst komen te staan en het twee jaar kan duren voordat ze ons brood weer kunnen bestellen.”

Nu ze eind veertig zijn, hebben Olivier en Lisa hun hele leven hard gewerkt, maar ze zijn vervuld van vreugde en dankbaar dat ze kunnen doen wat ze het liefste doen, elke dag weer.

Olivier geeft ondertussen ook een cursus over biologisch-dynamische landbouw aan het National diploma in Biodynamic Farming (BPREA) en heeft tot nu toe 20 bakkerstagiairs ontvangen. “In staat zijn om wat we hebben geleerd door te geven aan de jongere generatie is wat ons de meeste voldoening heeft gegeven,” concludeert het echtpaar.

Naast de enorme populariteit van hun bakkerijproducten, worden Olivier en Lisa ook gedreven door een lonende levenskwaliteit en de mogelijkheid om voortdurend te leren en te ontdekken. Dit inspirerende koppel laat zien hoe een familieboerderij eerlijk voedsel kan produceren met respect voor mens en natuur.

Bekijk hun video op: www.ecoagtube.org/content/paysan-boulanger-la-ferme-autonome-du-champ-au-pain


The laatste 3 fotos komen uit de video by Pierre Girard, #TousTerriens.

Coconut coir dust July 4th, 2021 by

Many years ago, I wrote one of my first articles, on “Coconut Coir Dust Mulch in the Tropics” and published it in Humus News, a trilingual (Dutch, French, English) magazine from Comité Jean Pain, a Belgian non-profit association that has trained people from across the globe on compost making since 1978.

So recently, when one of our Indian video partners decided to make a training video on composting coir dust, I dug up my old article, and was pleasantly surprised to see that it still contained useful information.

Coconut coir dust or coir pith is the material that is left over after the fibres have been removed from the coconut husk. Coconut factories often have no idea what to do with this waste, so in many coastal areas in the humid tropics one can find heaps of this natural resource.

Whether economical or ecological motives are the driving force, in low external input agriculture systems in the tropics, farmers often use biowaste for soil conservation and sustainable land use.

While coir dust has negligible amounts of nitrogen, phosphorous, calcium and magnesium, making it a poor source of nutrients, it can store up to 8 times its dry weight in water. By applying a 15 cm thick layer of coir dust mulch around coconut seedlings in Sri Lanka, irrigation needs could be reduced by up to 55 %. In a pineapple coconut intercrop during the dry season, my coir paper reported that the top soil layer had a moisture content of 49 % under the mulch, compared to 10 % under a sandy ridge of the same height.

When coir dust mulch is applied to salt-sensitive plants care, has to be taken that the concentration of salt is not too high. The highest salt concentrations, though still low, are mainly observed in coir dust which is fresh and from coastal coconut trees. This salt concentration can be reduced by leaving the material in the rain, before applying the mulch in the field or nursery.

In a commercial tree nursery in Kenya, germination of cashew seeds is enhanced by applying a coir dust mulch. Besides, roots are not damaged after transplanting, thanks to the loose structure of the coir dust. Weeds in cashew plantations in India are suppressed by applying a layer of 7.5 cm of mulch in a 1.5 m radius around the trees. In Sri Lanka, this kind of mulch is mainly used in semi-perennial crops like pineapple and ginger. Coir dust mulch suppressed some of the world’s worst weeds, namely goatweed, purple nutsedge and the sensitive mimosa plant.

Besides suppressing weeds, coir dust mulch also helps to establish cover crops. Herbaceous legumes are often used as cover crop under coconut in Sri Lanka, but they are suppressed by weeds in dry weather. Applying coir dust tackles the weeds, but favors the leguminous cover crop during the dry season.

Coir dust consists mainly of lignin, a woody substance which is poorly biodegradable. About 90 % is organic matter and the C/N ratio is extremely high (> 130). The low pH of 4.5 – 5.5 offers an extra protection against biodegradation, as many micro-organisms do not survive once the pH drops below 4. Slow biodegradation of organic mulches has been recently more and more looked for, especially in the humid and sub-humid tropics, where fast mineralization of the organic matter and leaching of minterals are big problems. While coir dust can easily be applied as a mulch, the recently produced video suggests that it is better to compost the coir dust first when one wants to use it to improve the soil structure. The video shows how one can easily make one’s own organic decomposer that is rich in good microbes to break down the lignin.

Coir dust, being important to control weeds, improve soil physical conditions and increase water retention capacity, should be regarded as an important resource for soil conservation and sustainable land use in integrated cropping systems, and not as waste. The use of coir dust in the tropics, however, is not only hindered by a lack of knowledge, which the video aims to share, but is also seriously threatened as coir dust is increasingly exported to Europe where it is used as an horticulture substrate.

Further reading

Van Mele, P. 1997. Utilization of Coconut Coir Dust Mulch in the Tropics. Humus News, 13(1), p. 3-4.

Related blogs

Reviving soils

A revolution for our soil

Damaging the soil and our health with chemical reductionism

Related video

Coir pith – from waste to wealth

Inspiring platforms

Access Agriculture: hosts over 220 training videos in over 90 languages on a diversity of crops and livestock, sustainable soil and water management, basic food processing, etc. Each video describes underlying principles, as such encouraging people to experiment with new ideas.

EcoAgtube: a social media video platform where anyone from across the globe can upload their own videos related to natural farming and circular economy.

Iron for organic pigs May 16th, 2021 by

Nederlandse versie volgt hieronder.

Organic agriculture is on the rise, but as the sector grows and more farmers convert from conventional to organic farming, regulations are continuously fine-tuned. Finding a balance between animal welfare and the heavy debt burden many conventional farmers have due to past investments in modern pig houses is a delicate exercise, as I recently learned from my friend, Johan Hons, a long-time organic farmer in north-eastern Belgium.

“When some 40 years ago a neighbour farmer offered to let me use one of his vacant stables, I bought my first Piétrain pigs (a Belgian breed of pig) and started rearing. In those early years, I always supplemented iron. A few years later, Vera and I were able to start our own farm. We were convinced that organic farming was the only way food should be produced, so I gave my pigs the space to roam around in the field. Ever since then, they never needed any iron injections and they never got sick,” Johan says.

Iron is an essential mineral for all livestock, especially for piglets. Iron-deficient piglets will suffer from anaemia: they will remain pale, stunted, have chronic diarrhoea and if left untreated they will die. Worldwide, piglets are commonly injected with a 200 milligram dose of iron a few days after birth. Although this intramuscular injection is effective against anaemia, it is very stressful to the piglets.

In a natural environment a sow acquires enough iron from the soil during rooting behaviour, which she passes on to the suckling piglets through her milk. But most pigs in conventional farming in Belgium are raised on slatted floors and have no access to soil. Sows only have enough iron reserves for their first litter. Piglets of the second and third litter would already have a shortage of iron and become sick, unless given supplements.

Under Belgian regulations, organic meat pigs are allowed only one medical treatment for whatever illness. If a second treatment is given, pigs can only be sold in the conventional circuit and hence farmers do not get a premium price. With more conventional farmers eager to convert to organic to earn a higher income, members of Bioforum, the Belgian multi-stakeholder platform for organic agriculture, requested the regulatory authorities whether iron injections could be considered as a non-medical treatment.

As a member of Bioforum, Johan suggested an alternative: “When the sow delivers in the sty, I daily give her piglets a few handfuls of soil from the moment they are one week old. I put it out of reach of the sow, otherwise she would eat it, and continue doing so until the piglets are a few weeks old and allowed outside. Just like human babies, the piglets have a curious nature and by giving them early access to soil, they immediately build up their iron stores and immunity.”

For Johan caring for animals is knowing what they need and providing them with all the comfort throughout their life. This starts at birth-giving.

However, his suggestion initially got a cold reception at the forum, whose members also includes retailers. Most farmers who want to convert to organic do not have the possibility of letting their pigs roam on the land, showing the dire realities of conventional farms in Belgium, where concrete is more abundant around the pig houses than soil.

And however creative they found Johan’s suggestion to provide piglets with soil in the stables, this was not considered a feasible option. Conventional farmers have invested heavily in modern pig houses with slatted floors and automated manure removal systems and bringing in soil would obstruct the system. Adjusting such houses to cater for organic farming is an expense few farmers are willing to make.

Belgian authorities decided that, because of lack of commercial alternatives to iron injections, they would be temporarily accepted in organic agriculture, on the condition that the iron formulation is not mixed with antibiotics.

A sustainable food system is at the heart of the European Green Deal. As the European Commission has set a target under its farm to fork strategy to have 25% of the land under organic agriculture by 2030, it will need to reflect on how far the regulations for organic agriculture can be stretched, as well as on possible measures to support farmers to convert.

If left to the pigs to decide, they would surely opt for more time outdoors and less concrete around their houses, not a tweak in the regulations to declassify iron injection as a medical treatment.

Related blogs

Against or with nature

Smelling is believing

Mobile slaughterhouses

Five heads think better than one

Asking about cows

Kicking the antibiotic habit

Big chicken, little chicken

Related video

Housing for pigs

Inspiring platforms

Access Agriculture: hosts over 220 training videos in over 85 languages on a diversity of crops and livestock, sustainable soil and water management, basic food processing, etc. Each video describes underlying principles, as such encouraging people to experiment with new ideas.

EcoAgtube: a new social media platform where anyone from across the globe can upload their own videos related to natural farming and circular economy.


Ijzer voor biovarkens

Paul Van Mele 16 maart, 2021

De biologische landbouw is in opkomst, en naarmate de sector groeit en meer boeren overschakelen van conventionele op biologische landbouw, wordt de regelgeving voortdurend bijgeschaafd. Het vinden van een evenwicht tussen dierenwelzijn en de zware schuldenlast die veel conventionele boeren hebben door investeringen in moderne varkensstallen in het verleden, is een delicate oefening, zoals ik onlangs vernam van mijn vriend Johan Hons, een bioboer die al lang in het noordoosten van België werkt.

“Toen ik zo’n 40 jaar geleden van een boer uit de buurt een van zijn leegstaande stallen mocht gebruiken, kocht ik mijn eerste Piétrain-varkens (een Belgisch varkensras) en begon ik met de opfok. In die beginjaren heb ik altijd ijzer bijgevoerd. Een paar jaar later konden Vera en ik onze eigen boerderij beginnen. We waren ervan overtuigd dat biologische landbouw de enige manier was om voedsel te produceren, dus gaf ik mijn varkens de ruimte om in het veld rond te lopen. Sindsdien hebben ze nooit meer ijzerinjecties nodig gehad en zijn ze nooit ziek geworden,” vertelt Johan.

IJzer is een essentieel mineraal voor alle vee, vooral voor biggen. Biggen met een ijzertekort lijden aan bloedarmoede: ze blijven bleek, hebben groeiachterstand, chronische diarree en als ze niet behandeld worden, gaan ze dood. Wereldwijd worden biggen enkele dagen na de geboorte geïnjecteerd met een dosis ijzer van 200 milligram. Hoewel deze intramusculaire injectie doeltreffend is tegen bloedarmoede, is zij zeer stresserend voor de biggen.

In een natuurlijke omgeving verwerft een zeug tijdens het wroetgedrag voldoende ijzer uit de bodem, dat ze via haar melk doorgeeft aan de zogende biggen. Maar de meeste varkens in de conventionele landbouw in België worden gehouden op roostervloeren en hebben geen toegang tot de bodem. Zeugen beschikken slechts over voldoende ijzerreserves voor hun eerste worp. Biggen van de tweede en derde worp zouden al een ijzertekort hebben en ziek worden, tenzij ze supplementen krijgen.

Volgens de Belgische regelgeving mogen biologische vleesvarkens slechts één medische behandeling krijgen voor welke ziekte dan ook. Als een tweede behandeling wordt gegeven, kunnen de varkens alleen in het conventionele circuit worden verkocht en krijgen de boeren dus geen extra prijs. Nu steeds meer conventionele boeren willen omschakelen naar biologische landbouw om een hoger inkomen te verdienen, hebben leden van Bioforum, het Belgische multi-stakeholderplatform voor biologische landbouw, de regelgevende instanties gevraagd of ijzerinjecties kunnen worden beschouwd als een niet-medische behandeling.

Als lid van Bioforum stelde Johan een alternatief voor: “Als de zeug in de stal bevalt, geef ik haar biggen dagelijks een paar handjes grond vanaf het moment dat ze een week oud zijn. Ik leg het buiten bereik van de zeug, anders eet ze het op, en blijf dat doen tot de biggen een paar weken oud zijn en naar buiten mogen. Net als mensenbaby’s hebben de biggen een nieuwsgierige aard en door ze vroeg toegang te geven tot aarde, bouwen ze meteen hun ijzerreserves en immuniteit op.”

Voor Johan is zorgen voor dieren weten wat ze nodig hebben en ze hun leven lang alle comfort bieden. Dat begint al bij de geboorte.

Maar zijn suggestie kreeg aanvankelijk een kille ontvangst op het forum, waar ook detailhandelaren lid van zijn. De meeste boeren die willen omschakelen naar biologisch hebben niet de mogelijkheid om hun varkens op het land te laten rondlopen, wat de schrijnende realiteit laat zien van conventionele boerderijen in België, waar rond de varkensstallen meer beton dan grond te vinden is. En hoe creatief ze Johan’s suggestie ook vonden om biggen in de stallen van grond te voorzien, dit werd niet als een haalbare optie beschouwd. Conventionele boeren hebben zwaar geïnvesteerd in moderne varkensstallen met roostervloeren en geautomatiseerde mestafvoersystemen en het binnenbrengen van grond zou het systeem hinderen. Aanpassing van dergelijke stallen aan de biologische landbouw is een uitgave die weinig boeren bereid zijn te doen.

De Belgische autoriteiten hebben besloten dat, bij gebrek aan commerciële alternatieven voor ijzerinjecties, deze tijdelijk in de biologische landbouw zullen worden aanvaard, op voorwaarde dat de ijzerformulering niet wordt gemengd met antibiotica.

Een duurzaam voedselsysteem staat centraal in de Europese Green Deal. Aangezien de Europese Commissie zich in het kader van haar strategie “van boer tot bord” ten doel heeft gesteld om tegen 2030 25% van het landbouwareaal in de biologische landbouw om te zetten, zal zij zich moeten beraden op de vraag hoe ver de regelgeving voor de biologische landbouw kan worden opgerekt en welke maatregelen kunnen worden genomen om de landbouwers te helpen zich om te schakelen.

Als het aan de varkens zou worden overgelaten om te beslissen, zouden zij zeker kiezen voor meer tijd buiten en minder beton rond hun huizen, en niet voor een aanpassing van de regelgeving om ijzerinjectie als een medische behandeling te deklasseren.

Gerelateerde blogs van Agro-Insight

Against or with nature

Smelling is believing

Mobile slaughterhouses

Five heads think better than one

Asking about cows

Kicking the antibiotic habit

Big chicken, little chicken

gerelateerde video

Housing for pigs

Inspirerende video platformen

Access Agriculture: bevat meer dan 220 trainingsvideo’s in meer dan 90 talen over een verscheidenheid aan gewassen en vee, duurzaam bodem- en waterbeheer, basisvoedselverwerking, enz. Elke video beschrijft de onderliggende principes en moedigt mensen zo aan om met nieuwe ideeën te experimenteren.

EcoAgtube: een nieuw social media platform waar iedereen van over de hele wereld zijn eigen video’s kan uploaden die gerelateerd zijn aan natuurlijke landbouw en circulaire economie.

Design by Olean webdesign